Jak realnie ocenić swoje możliwości finansowe?
Ogłoszenie upadłości przez sąd to dopiero połowa sukcesu. Kolejnym, niezwykle ważnym etapem jest ustalenie Planu Spłaty Wierzycieli (PSW). Dla wielu dłużników to moment największego stresu: „Czy sąd wyznaczy mi ratę, której nie udźwignę?”.
W 2026 roku orzecznictwo sądowe jest jasne: plan spłaty ma być realny. Nie chodzi o to, by doprowadzić dłużnika do nędzy, ale by w miarę jego możliwości zaspokoić wierzycieli przed ostatecznym umorzeniem reszty długów.
Czym dokładnie jest Plan Spłaty Wierzycieli?
To harmonogram, w którym sąd określa:
-
Przez jaki czas będziesz spłacać długi (zazwyczaj od 36 do 84 miesięcy).
-
Jaką kwotę miesięcznie będziesz przelewać na konta wierzycieli.
-
Jaka część Twoich długów zostanie ostatecznie umorzona po wykonaniu planu.
Jak sąd oblicza wysokość raty?
To najważniejszy punkt. Sąd nie bierze raty „z sufitu”. Obliczenie opiera się na prostym wzorze: Twoje Dochody – Uzasadnione Koszty Utrzymania = Możliwości Płatnicze.
Sąd bierze pod uwagę:
-
Koszty mieszkaniowe: czynsz, media, prąd, gaz.
-
Koszty życia: jedzenie, środki czystości, odzież.
-
Koszty leczenia: stałe leki, wizyty u specjalistów.
-
Koszty utrzymania osób zależnych: dzieci (szkoła, zajęcia), niepełnosprawni członkowie rodziny.
Dopiero to, co zostaje po opłaceniu godnego życia, może zostać przeznaczone na plan spłaty.
Na jak długo rozkładana jest spłata?
Długość planu spłaty zależy od Twojej postawy (tzw. moralności płatniczej):
-
Do 36 miesięcy: jeśli stałeś się niewypłacalny bez swojej winy (np. nagła choroba, wypadek).
-
Od 36 do 84 miesięcy: jeśli sąd uzna, że doprowadziłeś do niewypłacalności lub istotnie zwiększyłeś jej stopień umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa.
Czy plan spłaty można zmienić?
Życie jest nieprzewidywalne. Jeśli w trakcie wykonywania planu spłaty stracisz pracę lub poważnie zachorujesz, Twoim obowiązkiem (i prawem) jest złożenie wniosku o zmianę planu spłaty. Sąd może obniżyć ratę, a w skrajnych przypadkach nawet całkowicie umorzyć pozostałe spłaty.
Co się stanie, jeśli przestaniesz płacić bez powodu?
To najgorszy scenariusz. Jeśli zignorujesz plan spłaty i przestaniesz wysyłać raty, sąd może uchylić plan spłaty. Efekt? Wszystkie Twoje stare długi wrócą w pełnej wysokości, a Ty stracisz szansę na oddłużenie na wiele lat.
Podsumowanie
Plan spłaty to kontrakt między Tobą, sądem a wierzycielami. Jego rzetelne przygotowanie przy pomocy prawnika pozwala na ustalenie raty, która pozwoli Ci normalnie żyć i jednocześnie skutecznie dążyć do dnia, w którym staniesz się wolny od wszelkich zobowiązań.